ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਅਤੇ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੀਰੀਅਡ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਛੱਡਣੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਤਦ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ 12 ਮਹੀਨੇ ਕੋਈ ਖ਼ੂਨ ਜਾਂ ਸਪੌਟਿੰਗ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰੀਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪੋਸਟਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ 45 ਤੋਂ 55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚਕਾਰ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੇਂਜ ਲਗਭਗ 45 ਤੋਂ 58 ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਲਗਭਗ 51 ਜਾਂ 52 ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਮੋਟਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਜਲਦੀ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। 45 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਨੂੰ ਅਰਲੀ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ 40 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਮੈਚਿਓਰ ਮੀਨੋਪੌਜ਼। ਦੋਵਾਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?

ਲੱਛਣ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹਨ:

• ਹੌਟ ਫ਼ਲੈਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਪਸੀਨਾ।
• ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।
• ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਬੇਚੈਨੀ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ।
• ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ।
• ਯੋਨੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ, ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਸੈਕਸ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ।
• ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਲੋੜ, ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਲਾਗ ਵੱਧ ਹੋਣਾ।
• ਸੈਕਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਘਟਣਾ।
• ਭਾਰ ਵਧਣਾ, ਅਕਸਰ ਪੇਟ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ।
• ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ।

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਕੀ ਹਨ?

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਬਦਲਾਅ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੱਛਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਟ ਫ਼ਲੈਸ਼ ਘੱਟ ਵਾਰ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੌਟ ਫ਼ਲੈਸ਼ ਔਸਤਨ ਲਗਭਗ 9 ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੱਛਣ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਨੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ, ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਹੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?

ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ 4 ਤੋਂ 8 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਕੂਲ੍ਹੇ, ਗੁੱਟ ਅਤੇ ਰੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ।

ਕਾਫ਼ੀ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਲੈਣਾ, ਸੈਰ ਵਰਗੀ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ, ਤਾਕਤ ਦੀ ਕਸਰਤ, ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਤਾਈ ਚੀ ਵਰਗੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਕਸਰਤ, ਇਹ ਸਭ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਦੇ ਟੈਸਟ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕਦੋਂ ਠੀਕ ਰਹੇਗਾ।

ਕੀ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬਚਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਚਾਅ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੱਧੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਵੱਧ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਰਗਰਮੀ ਵੀ ਵੱਧ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਜਾਂਚ, ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣਾ, ਸਿਗਰਟ ਨਾ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਇਹ ਸਭ ਦਿਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਨੀ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਘੱਟ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਮਸਾਨੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਤਲਾ, ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਲਚਕੀਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੈਨੀਟੋਯੂਰੀਨਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਆਫ਼ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ (GSM) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ, ਖੁਜਲੀ, ਸੈਕਸ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ ਅਤੇ ਵੱਧ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਰ 2 ਤੋਂ 3 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਿਨਾਂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਦੇ ਯੋਨੀ ਮੌਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ, ਅਤੇ ਸੈਕਸ ਦੌਰਾਨ ਲੁਬਰੀਕੈਂਟ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਾਲਾ ਯੋਨੀ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਖ਼ੁਸ਼ਕੀ ਨਾਲ ਸੈਕਸ ਦੌਰਾਨ ਛੋਟੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ STIs (ਜਿਨਸੀ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਗਾਂ) ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੰਡੋਮ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਕੀ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ ਆਮ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਪੀਰੀਅਡ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 12 ਮਹੀਨੇ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਖ਼ੂਨ ਜਾਂ ਸਪੌਟਿੰਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ-ਰਹਿਤ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਨੀ ਜਾਂ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੀ ਪਰਤ ਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋਣਾ, ਜਾਂ ਪੌਲਿਪ। ਪਰ ਇਹ ਬੱਚੇਦਾਨੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਇਲਾਜ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।