โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มีอาการอย่างไร

โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่คืออะไร

โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่เป็นภาวะเรื้อรังที่เนื้อเยื่อคล้ายเยื่อบุโพรงมดลูกไปเจริญเติบโตนอกมดลูก มักพบที่รังไข่ ท่อนำไข่ และเยื่อบุอุ้งเชิงกราน บางครั้งพบที่กระเพาะปัสสาวะหรือลำไส้

เนื้อเยื่อนี้ตอบสนองต่อรอบเดือนและมีเลือดออกได้ แต่เลือดไม่มีทางออก จึงทำให้เกิดการอักเสบและพังผืด ซึ่งอาจทำให้อวัยวะติดกัน ถ้าเกิดที่รังไข่จะเป็นถุงน้ำที่คนไทยเรียกว่าช็อกโกแลตซีสต์

สัญญาณที่พบบ่อยของโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มีอะไรบ้าง

อาการแตกต่างกันมากในแต่ละคน บางคนแค่ไม่สบายตัวเล็กน้อย และบางคนไม่มีอาการเลย สัญญาณที่พบบ่อย ได้แก่

• ปวดประจำเดือนรุนแรง และมักแย่ลงเมื่อเวลาผ่านไปหลายปี
• ปวดอุ้งเชิงกรานต่อเนื่องแม้ประจำเดือนหมดแล้ว
• เจ็บระหว่างหรือหลังมีเพศสัมพันธ์
• เจ็บเวลาปัสสาวะหรือถ่ายอุจจาระ โดยเฉพาะช่วงมีประจำเดือน
• ประจำเดือนมามาก ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยหรือผ้าอนามัยแบบสอดทุก 1 ถึง 2 ชั่วโมง
• ท้องอืด ท้องผูก หรือคลื่นไส้
• อ่อนเพลียอย่างมาก
• มีบุตรยาก

ปวดจากโรคนี้ต่างจากปวดประจำเดือนปกติอย่างไร

ปวดประจำเดือนปกติมักปวดมากที่สุดในวันแรกหรือวันที่สอง และทุเลาลงด้วยยาแก้ปวดที่ซื้อได้เอง การประคบร้อน และการพักผ่อน คุณยังใช้ชีวิตประจำวันได้

ปวดจากโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มักรุนแรงจนต้องขาดเรียน ขาดงาน หรือยกเลิกนัด อาจเริ่มก่อนประจำเดือนมา ปวดต่อหลังประจำเดือนหมด หรือปวดในช่วงอื่นของรอบเดือน

หากยาแก้ปวดไม่ช่วย หรือประจำเดือนปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ ควรไปพบแพทย์

ใครมีโอกาสเป็นโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มากกว่า

โรคนี้เกิดได้กับทุกคนที่มีหรือเคยมีมดลูก ตั้งแต่ประจำเดือนครั้งแรกจนถึงหลังหมดประจำเดือน และพบบ่อยเป็นพิเศษในช่วงอายุ 30 ถึง 40 กว่าปี ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด

โอกาสจะสูงขึ้นหากญาติใกล้ชิด เช่น แม่ พี่สาวน้องสาว หรือป้าน้า เป็นโรคนี้ การมีประจำเดือนครั้งแรกเร็วมาก รอบเดือนสั้น 27 วันหรือน้อยกว่า และประจำเดือนมานานกว่า 7 วัน ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงได้

วินิจฉัยโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่อย่างไร

การวินิจฉัยอาจใช้เวลานาน เพราะอาการคล้ายโรคอื่น แพทย์จะถามเรื่องอาการและประวัติครอบครัว และอาจแนะนำ

• การตรวจภายในอุ้งเชิงกราน
• อัลตราซาวด์ทางหน้าท้องหรือทางช่องคลอด
• การตรวจ MRI
• การส่องกล้องผ่าตัดทางหน้าท้อง เป็นการผ่าตัดเล็กที่สอดกล้องผ่านแผลเล็ก ๆ ที่หน้าท้อง ช่วยยืนยันโรคได้ และบางครั้งสามารถตัดรอยโรคออกไปในคราวเดียวกัน

อะไรอีกบ้างที่ทำให้ปวดคล้ายโรคนี้

หลายภาวะมีอาการบางอย่างคล้ายกัน แพทย์จึงอาจตรวจหาภาวะเหล่านี้ด้วย ได้แก่ ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญในกล้ามเนื้อมดลูก (adenomyosis) เนื้องอกมดลูก โรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ และโรคลำไส้แปรปรวน

รักษาโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่อย่างไร

ยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่การรักษาช่วยบรรเทาอาการปวดและอาการอื่น ๆ ได้ ทางเลือกมีทั้งยาแก้ปวด การรักษาด้วยฮอร์โมน และการผ่าตัดเอารอยโรคออก

ทางเลือกที่เหมาะสมขึ้นกับอาการ อายุ และความต้องการมีบุตรของคุณ ปรึกษาแพทย์เรื่องข้อดีและผลข้างเคียงของแต่ละทางเลือก